ਅਧਿਆਇ 7: ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਗਾਣ (ਛੋਟੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

ਅਧਿਆਇ 7: ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਗਾਣ – ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰ

(ੳ) ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (MCQs)

1. ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗਾਣ ‘ਜਨ-ਗਣ-ਮਨ’ ਕਿਸ ਮਹਾਨ ਲੇਖਕ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ?
   A. ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ
   B. ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ
   C. ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ
   D. ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ
2. ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਕਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ?
   A. ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ
   B. ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ
   C. ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ
   D. ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ
3. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?
   A. 30 ਸਕਿੰਟ
   B. 45 ਸਕਿੰਟ
   C. 52 ਸਕਿੰਟ
   D. 1 ਮਿੰਟ
4. ਕੌਮੀ ਗੀਤ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਜਲਸੇ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ?
   A. 1882
   B. 1896
   C. 1947
   D. 1950
5. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਗਾਉਣ ਸਮੇਂ ਕਿਸ ਮੁਦਰਾ (Position) ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
   A. ਬੈਠ ਕੇ
   B. ਸਾਵਧਾਨ (Attention)
   C. ਆਰਾਮ ਨਾਲ
   D. ਚਲਦੇ ਹੋਏ

(ਅ) ਠੀਕ / ਗ਼ਲਤ

1. ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ 24 ਜਨਵਰੀ 1950 ਨੂੰ ‘ਜਨ-ਗਣ-ਮਨ’ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ। (ਠੀਕ)
2. ਕੌਮੀ ਗੀਤ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਅਨੰਦ ਮੱਠ’ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। (ਠੀਕ)
3. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਗਾਉਣ ਸਮੇਂ ਹਿੱਲਣਾ-ਜੁੱਲਣਾ ਜਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ। (ਗ਼ਲਤ)
4. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। (ਠੀਕ)
5. ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਹੈ। (ਗ਼ਲਤ – ਇਹ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਹੈ)

(ੲ) ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ

1. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਗਾਉਣ ਲਈ ਲਗਪਗ 52 ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
2. ਕੌਮੀ ਗੀਤ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ”।
3. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਧੁਨ ਵਜਾਉਣ ਲਈ 20 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
4. ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਦੀ ਸੰਗੀਤ-ਰਚਨਾ ਸ੍ਰੀ ਯਦੂਨਾਥ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।
5. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ, ਸਿੰਧ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮਰਾਠਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।

(ਸ) ਛੋਟੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

1. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਦੀ ਧੁਨ ਕਿਹੜੇ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?ਉੱਤਰ: ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਦੀ ਧੁਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ (15 ਅਗਸਤ, 26 ਜਨਵਰੀ), ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਸਲਾਮੀ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਸਮੇਂ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਗਾਉਣ ਸਮੇਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?ਉੱਤਰ: ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਵਧਾਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
3. ਕੌਮੀ ਗੀਤ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ।ਉੱਤਰ: ਇਹ ਗੀਤ ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਘੋਲ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਪਾਠ (Short Version) ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ?ਉੱਤਰ: ਸੰਖੇਪ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਲਾਈਨਾਂ ਵਜਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 20 ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
5. ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?ਉੱਤਰ: ‘ਜਨ-ਗਣ-ਮਨ’ ਸਾਡਾ ਕੌਮੀ ਗਾਣ ਹੈ ਜਦਕਿ ‘ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ’ ਸਾਡਾ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।